12 Αυγούστου 2009
Περιληπτική αναφορά σε εξέταση Ελλάδας από Επιτροπή ΟΗΕ κατά Διακρίσεων
E-Lawyer
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜHΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΕΙ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
http://elawyer.blogspot.com/2009/08/ohe.html (μετάφραση από το αγγλικό πρωτότυπο στην
http://www.unog.ch/unog/website/news_media.nsf/%28httpNewsByYear_en%29/E70BAE8DBF374DD4C125760F002F9B2B?OpenDocument)
11 Αυγούστου 2009
Η Επιτροπή για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων εξέτασε τη συνδυασμένη δέκατη έκτη έως δέκατη ένατη περιοδική έκθεση της Ελλάδας για την εφαρμογή των διατάξεων της Διεθνούς Σύμβασης για την Εξάλειψη Κάθε Είδους Φυλετικών Διακρίσεων.
Κατά την παρουσίαση της έκθεσης, η Μαρία Τελαλιάν, Νομική Σύμβουλος, Διευθύντρια του Τμήματος Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, Νομική Υπηρεσία, Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, είπε ότι το 2005 το Ελληνικό Κοινοβούλιο ψήφισε έναν νόμο για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανεξάρτητα από λόγους φυλετικής ή εθνικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Ο νόμος περιλαμβάνει το γενικό κανονιστικό πλαίσιο για την εξάλειψη των διακρίσεων σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων και έχει αναθέσει ή δημιουργήσει όργανα για την προστασία, την προώθηση και την παρακολούθηση της τήρησης της αρχής της απαγόρευσης διακρίσεων. Επίσης, κατά τα τελευταία χρόνια έχουν ληφθεί μια σειρά από μέτρα υπέρ των προσώπων που ανήκουν στην Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Για τους ισχυρισμούς ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη εθνικής γλωσσικής μειονότητας με την επωνυμία “Μακεδονική”, είπε ότι είναι εντελώς αβάσιμοι και ότι αποτελούν απειλή για την δημιουργία εν δυνάμει εντάσεων για τις υπάρχουσες ταυτότητες στην περιοχή καθώς και [πρόκλησης] σοβαρής σύγχυσης γι’ αυτό το όνομα. Ερχόμενη στην κατάσταση των Ρομά στην Ελλάδα, παρατήρησε ότι οι Έλληνες Ρομά έχουν αναγνωρισθεί από το Κράτος ως μια ευάλωτη ομάδα, για την οποία έχουν θεσπιστεί ειδικά μέτρα και σχέδια δράσης.
Στις αρχικές καταληκτικές παρατηρήσεις, ο Jose Lindgren Alves, ο Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής που εκτέλεσε χρέη Εισηγητή για την έκθεση της Ελλάδας, είπε ότι οι μεταρρυθμίσεις που γίνονται από την Κυβέρνηση, ιδίως για τους Ρομά, τους Μουσουλμάνους και τους μετανάστες είναι πολύ θετικές. Οι συνάδελφοί του ήταν περισσότερο επικριτικοί για την αναγνώριση των μειονοτήτων, οι οποίες, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό δίκαιο συνδέονται αρκετά με ποσοστώσεις και κατανομή θέσεων στο Κράτος. Δίνοντας ως παράδειγμα τις Ηνωμένες Πολιτείες, είπε ότι χρησιμοποιούν την λέξη “μειονότητες” μόνο για γηγενείς ανθρώπους. Γι’ αυτόν, το βασικό θέμα ήταν ότι δεν υπάρχουν πλέον ομοιογενείς λαοί, καθόσον δεν υφίσταται 100% αυθεντικός πολιτισμός. H “επιμειξία” (η πολιτισμική όσμωση της κοινωνίας) είναι μία διέξοδος από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα με τις μεγάλες κοινότητες που ζουν δίπλα η μία στην άλλη.
Άλλοι Εμπειρογνώμονες της Επιτροπής έθεσαν ερωτήσεις και ζήτησαν περαιτέρω πληροφορίες για θέματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, το κατά πόσον τα παιδιά των Μουσουλμάνων μεταναστών γίνονται Έλληνες πολίτες ή εάν θα παραμένουν για πάντοτε αλλοδαποί. Στην περίπτωση που γίνονται αποδεκτοί ως πολίτες, θεωρούνται μέλη της Μουσουλμανικής μειονότητας; Για ποιο λόγο η Ελλάδα έγινε τόπος προορισμού για θύματα εμπορίας ανθρώπων; Ποια γλώσσα ομιλούν οι Μουσουλμάνοι στην Ελλάδα; Η Μουσουλμανική μειονότητα αναγνωρίζεται ως φυλετική ή θρησκευτική; Η κοινότητα των Ρομά αναγνωρίζεται ως εθνοτική ομάδα; Άλλες ερωτήσεις αφορούσαν το πρόβλημα που σχετίζεται με το όνομα “Σλάβοι Μακεδόνες”, με τους παράνομους μετανάστες και με την Ελληνική Αλβανική κοινότητα.
Η Ελληνική αντιπροσωπεία περιλάμβανε επίσης μέλη του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις γραπτές παρατηρήσεις και συστάσεις της στο σύνολο των από τη 16η έως την 19η περιοδικών εκθέσεων για την Ελλάδα, οι οποίες παρουσιάστηκαν σε ένα έγγραφο, κατά το τέλος της συνεδρίασης, στις 28 Αυγούστου 2009.
Η Επιτροπή θα επανέλθει στις 3 μ.μ. το απόγευμα για να λάβει το σύνολο από την δέκατη πέμπτη και την δέκατη έκτη περιοδική έκθεση του Αζερμπαϊτζάν. (CERD/C/AZE/6).
Η έκθεση της Ελλάδας
Το σύνολο από την δέκατη έκτη έως την δέκατη ένατη έκθεση για την Ελλάδα (CERD/C/GRC/19) εκθέτει ότι ο αριθμός των προσώπων με καταγωγή Ρομά ανέρχεται περίπου στα 250.000 έως 300.000 (επί ενός συνολικού πληθυσμού περί τα 11.100.000 πρόσωπα), σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή κοινωνικών σχεδίων και προγραμμάτων για τους Ρομά. Οι Ρομά δεν θεωρούνται “μειονότητα” αλλά ευάλωτη κοινωνική ομάδα. Η Μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη αριθμεί περί τα 100.000 πρόσωπα και αποτελείται από τρεις διακριτές ομάδες, τα μέλη των οποίων είναι Τουρκικής, Πομακικής και Ρομά καταγωγής. Όσον αφορά τις μειονότητες, οι αναφορές που κάνει ένας πολύ μικρός αριθμός μη κυβερνητικών οργανώσεων στην λεγόμενη “Μακεδονική μειονότητα” στην Ελλάδα δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το γεγονός ότι ένας μικρός αριθμός προσώπων που ζουν στην Βόρεια Ελλάδα, χρησιμοποιεί, πλέον της Ελληνικής, Σλαβικά προφορικά ιδιώματα, δεν αποδεικνύει την ύπαρξη μιας εθνικής μειονότητας. Περαιτέρω, η χρήση του όρου “Μακεδονική” για να περιγραφεί η λεγόμενη μειονότητα, σφετερίζεται το όνομα και την εθνική και πολιτιστική ταυτότητα περίπου δυόμισι εκατομμυρίων Ελλήνων, οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται για πολλούς αιώνες ως Μακεδόνες στο ίδιο γεωγραφικό και πολιτισμικό πλαίσιο και γι’ αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.
Η κατάσταση των Ρομά στην Ελλάδα θέτει μια σειρά προκλήσεων για τις Ελληνικές αρχές και για την κοινωνία γενικά. Η ένταξη των Ρομά στην κοινωνία είναι ένα ιδιαίτερα σύνθετο, πολυεπίπεδο κοινωνικό πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζουν όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες. Οι Ελληνικές αρχές έχουν πλήρη επίγνωση του επείγοντος αυτού του προβλήματος και έχουν κατ’ επανάληψη εκφράσει και αποδείξει στην πράξη την πολιτική βούλησή τους για την εξεύρεση κατάλληλης και αποτελεσματικής λύσης. Όσον αφορά το θέμα των αναγκαστικών εξώσεων των Ρομά, ο όρος έξωση είναι ανακριβής όταν πρόκειται για τις διοικητικές ενέργειες της αποβολής για την αντιμετώπιση της παράνομης κατάληψης γης και για την παράνομη και αθέμιτη εγκατάσταση καταυλισμών σε οικόπεδα που δεν ανήκουν στους καταληψίες. Ο ισχυρισμός ότι οι εξώσεις αποκλείουν τους Ρομά από το δικαίωμά τους σε αξιοπρεπή στέγαση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς η πλειοψηφία αυτών των περιπτώσεων αφορούν παράνομες κατασκευές, οι οποίες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για αξιοπρεπείς και υγιείς όρους κατοικίας. Όσον αφορά την πολιτική συμμετοχή των Ρομά, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι Ρομά συμμετέχουν σε διοικητικά όργανα και σε διαδικασίες και στην πολιτική ζωή της χώρας. Οι Έλληνες Ρομά έχουν ιδρύσει ένα πολιτικό κόμμα και πρόσωπα με καταγωγή Ρομά έχουν εκλεγεί επίσης σε δημοτικά συμβούλια σε διάφορους δήμους στην Ελλάδα. Μέλη της Μουσουλμανικής μειονότητας μετέχουν επίσης στην πολιτική, καθώς έχουν εκλεγεί σε όλες σχεδόν τις εκλογές από το 1927 με τα κεντρικά κόμματα εξουσίας και αντιπολίτευσης.
Παρουσίαση της Έκθεσης
Ο Φραγκίσκος Βέρρος, Μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στο Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών στην Γενεύη είπε ότι είναι τιμή και προνόμιο να εμφανίζεται ενώπιον της Επιτροπής. Η Σύμβαση για την εξάλειψη κάθε είδους Φυλετικής Διάκρισης είναι ένα κεντρικό νομοθέτημα σε οικουμενικό επίπεδο, κατά όλων των μορφών ρατσισμού και ρατσιστικών διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένων των νέων μορφών. Η Ελλάδα έχει δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις συστάσεις που έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή.
Η Μαρία Τελαλιάν, Νομική Σύμβουλος, Διευθύντρια του Τμήματος Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου, Νομική Υπηρεσία, είπε ότι η έκθεσή τους παρέχει πληροφορίες για την πρόσφατη νομοθεσία, τα σχέδια δράσης και τις πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί στον αγώνα εναντίον κάθε μορφής ρατσιστικών διακρίσεων. Η περιοδική έκθεση της Ελλάδας έχει συνταχθεί από το Νομικό Τμήμα του Υπουργείου Εξωτερικών, σε στενή συνεργασία με μια σειρά άλλων υπουργείων. Η συνεργασία ενός μεγάλου αριθμού υπουργείων δείχνει την αυξανόμενη επίγνωση της σημασίας και της βαρύτητας της Σύμβασης. Στην έκθεση έχουν περιληφθεί και χρήσιμα σχόλια και παρατηρήσεις της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στην οποία μετέχουν έξι μεγάλες μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Η κα Τελαλιάν αναγνώρισε ότι η χώρα της αντιμετωπίζει έναν αριθμό σοβαρών προκλήσεων. Απαιτούνται επιπλέον προσπάθειες και περαιτέρω βελτιώσεις για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για την αποτελεσματική μάχη κατά της διάκρισης και του αποκλεισμού.
Το 2005, το Ελληνικό Κοινοβούλιο θέσπισε το νόμο για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης, ανεξάρτητα από την φυλετική ή εθνική καταγωγή, θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις, αναπηρία, ηλικία ή σεξουαλικό προσανατολισμό. Αυτός ο νόμος προβλέπει το γενικό κανονιστικό πλαίσιο για την εξάλειψη των διακρίσεων σε ένα ευρύ φάσμα πεδίων και έχει υποδείξει και ιδρύσει όργανα για την προστασία, την προώθηση και την παρακολούθηση της τήρησης της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης που περιλαμβάνεται σε αυτόν εφαρμόζεται σε όλα τα πρόσωπα, είπε η κα Τελαλιάν.
Η κα Τελαλιάν είπε ότι ένα κεφάλαιο αυτού του νόμου έχει αναθέσει ή δημιουργήσει αρμόδια όργανα για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης. Ο Συνήγορος του Πολίτη δέχεται αναφορές για φερόμενες παραβιάσεις της αρχής της ίσης μεταχείρισης από τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα. Η Επιθεώρηση Εργασίας χειρίζεται καταγγελίες για διακρίσεις στον τομέα της εργασίας και απασχόλησης. Και η Επιτροπή Ίσης Μεταχείρισης, ένα όργανο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, εξετάζει επίσης ειδικές υποθέσεις. Η Ελλάδα δεν επέλεξε το σύστημα του ενός και μοναδικού εξειδικευμένου ανεξάρτητου οργάνου.
Μέχρι τώρα, η Επιθεώρηση Εργασίας και η Επιτροπή Ίσης Μεταχείρισης έχουν ασχοληθεί με ένα πολύ μικρό αριθμό αναφορών. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει εξετάσει ένα μεγαλύτερο αριθμό υποθέσεων, οι περισσότερες των οποίων αφορούν πρόσωπα με καταγωγή Ρομά. Ο νόμος δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί στην ολότητά του και έχουν επίγνωση ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερα, προκειμένου να αυξηθεί το επίπεδο γνώσης και συνειδητοποίησης των θυμάτων, των εν δυνάμει θυμάτων και των παραγόντων της Κοινωνίας των Πολιτών, είπε η κα Τελαλιάν.
Κατά τα τελευταία χρόνια, έχουν ληφθεί μια σειρά από μέτρα υπέρ των ατόμων που ανήκουν στην Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, είπε η κα Τελαλιάν. Ένας νόμος του 2008 θέσπισε ποσοστό 0,5% για την στελέχωση του δημοσίου με μέλη της Μουσουλμανικής μειονότητας. Το μάθημα της Τουρκικής γλώσσας έχει εισαχθεί στα δημόσια σχολεία της Θράκης από το 2006, ως μια ξένη γλώσσα επιλογής. Από το 2007, το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει προβλέψει για την στελέχωση 240 ιμάμηδων.
Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι επιβάλλονται περιορισμοί στην Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης για την αναγνώριση της “Τουρκικής” ταυτότητάς τους, η κ. Τελαλιάν είπε ότι αυτοί οι ισχυρισμοί παραβλέπουν εντελώς το γεγονός ότι η Μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη αποτελείται από τρεις διαφορετικές ομάδες, τα μέλη των οποίων είναι Τουρκικής, Πομακικής ή Ρομά καταγωγής. Κάθε μια από αυτές τις ομάδες έχει τις δικές της ομιλούμενες γλώσσες και πολιτισμικές παραδόσεις και κληρονομιά, οι οποίες είναι απολύτως σεβαστές από το Ελληνικό Κράτος. Κάθε πρόθεση της Τουρκικής καταγωγής συνιστώσας της μειονότητας να επιβάλει τα πολιτισμικά της χαρακτηριστικά και τις παραδόσεις της στους Πομάκους και τους Ρομά δεν είναι συμβατή με τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 περί του καθεστώτος της Μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης.
Οι πολιτικές που υλοποιούνται από το Ελληνικό Κράτος αποβλέπουν στην εγγύηση της ομαλής ένταξης της Μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης στον κοινωνικό ιστό της χώρας, με την παράλληλη διασφάλιση της πολιτισμικής και θρησκευτικής ταυτότητάς της και την αποτροπή της εκμετάλλευσης των προβλημάτων της από ακραίους κύκλους οι οποίοι επιθυμούν να διατηρήσουν την μειονότητα περιθωριοποιημένη και με εσωστρεφή συμπεριφορά, είπε η κα Τελαλιάν. Όσον αφορά την ύπαρξη άλλων μειονοτήτων από την Μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη, επέμεινε ότι κάθε πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι ανήκει σε διαφορετική εθνοτική ή πολιτισμική ομάδα είναι ελεύθερο να το ισχυρίζεται, χωρίς αρνητικές συνέπειες. Πάντως, τέτοιοι υποκειμενικοί ισχυρισμοί ή αντιλήψεις, οι οποίοι δεν βασίζονται σε αντικειμενικά περιστατικά ή κριτήρια, δεν επαρκούν για να επιβάλουν στο Κράτος υποχρέωση για επίσημη αναγνώριση μιας ομάδας ως μειονότητας.
Σε σχέση με αυτό, οι ισχυρισμοί ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη μιας εθνικής γλωσσικής μειονότητας με το όνομα “Μακεδονική” είναι εντελώς αβάσιμοι και αποτελούν απειλή για τη δημιουργία εν δυνάμει εντάσεως ως προς τις υπάρχουσες ταυτότητες στην περιοχή, καθώς και σοβαρή σύγχυση για το όνομα, καθώς χρησιμοποιείται από εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες Μακεδόνες που ζουν στο βόρειο μέρος της χώρας, είπε η κ. Τελαλιάν. Επίσης, η μη αναγνώριση αριθμητικά μικρών ομάδων ως εθνικές μειονότητες δεν αποτελεί διακριτική μεταχείριση.
Ερχόμενη στην κατάσταση των Ρομά στην Ελλάδα, η κα Τελαλιάν είπε ότι οι Έλληνες Ρομά αποτελούν ένα συνεκτικό μέρος της κοινωνίας τους και ότι έχουν εκφράσει την επιθυμία να θεωρούνται και να αντιμετωπίζονται ως Έλληνες πολίτες, και όχι μόνο ως πρόσωπα Ρομά καταγωγής. Οι Έλληνες Ρομά έχουν αναγνωριστεί από το κράτος ως ευάλωτη ομάδα, για την οποία έχουν θεσπιστεί ειδικά μέτρα και σχέδια δράσης. Το πρόγραμμα στεγαστικών δανείων για τους Έλληνες Ρομά αφορά 9.000 στεγαστικά δάνεια από 60.000 ευρώ καθένα για Έλληνες Ρομά που ζουν σε ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης.
Στον τομέα της εκπαίδευσης ένας αξιόλογος αριθμός μαθητών έχουν ωφεληθεί από ένα πρόγραμμα για την εκπαίδευση των Ελλήνων Ρομά μαθητών, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ένταξης των Ρομά μαθητών στο εκπαιδευτικό σύστημα και την μείωση της εγκατάλειψης του σχολείου. Περαιτέρω, η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξέδωσε τον Ιανουάριο του 2009 μια αναλυτική έκθεση που περιλαμβάνει ένα σύνολο συστάσεων για την κατάσταση των Ρομά, είπε η κα Τελαλιάν.
Όσον αφορά την απαγόρευση του μισαλλόδοξου λόγου, η κα Τελαλιάν είπε ότι το Ελληνικό Κοινοβούλιο θέσπισε το 1979 ένα νόμο για την τιμωρία της υποκίνησης σε πράξεις ή ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διακριτική μεταχείριση, μίσος ή βία εναντίον ατόμων ή ομάδων ατόμων για λόγους φυλετικής ή εθνικής καταγωγής ή θρησκείας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος αυτός έτυχε πολύ περιορισμένης εφαρμογής, λόγω της επιφυλακτικότητας των δικαστηρίων να περιορίσουν την ελευθερία του λόγου και λόγω του ότι στην πραγματικότητα στην Ελλάδα δεν υπήρξαν οργανωμένα εξτρεμιστικά κινήματα, ούτε κοινωνικές εντάσεις μεταξύ των διαφορετικών ομάδων. Καθώς, μέχρι τη δεκαετία του 1990, η κοινωνία τους έγινε πιο πολυσυλλεκτική, ενδυναμώθηκε η σημασία της ποινικής αντιρατσιστικής νομοθεσίας, ως ένα μέσο για την προστασία της κοινωνικής ειρήνης. Μία άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η πρόσφατη θέσπιση μιας ρύθμισης, κατά την οποία η τέλεση ενός εγκλήματος λόγω εθνικού, φυλετικού ή θρησκευτικού μίσους αποτελεί επιβαρυντική περίσταση.
Όσον αφορά τον έλεγχο της αστυνομίας, η κα Τελαλιάν είπε ότι η έκθεση περιλαμβάνει στατιστικά δεδομένα για ισχυριζόμενες παραβάσεις από αστυνομικούς υπαλλήλους. Η Ελλάδα αναγνωρίζει πλήρως τη σημασία της λογοδοσίας του προσωπικού των διωκτικών αρχών, χωρίς εξαιρέσεις. Τα παράπονα για παραβάσεις εξετάζονται εις βάθος. Η διαρκής εκπαίδευση των αστυνομικών αποσκοπεί στην ανάπτυξη επίγνωσης από τους αστυνομικούς για θέματα που σχετίζονται με την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και αποτελούν την πρωταρχική προτεραιότητα.
Στον τομέα της εκπαίδευσης, η κα Τελαλιάν είπε ότι οι Ελληνικές αρχές αναγνωρίζουν την σημασία του να επιτρέπουν και να επιβοηθούν πρόσωπα που προέρχονται από διαφορετικά υπόβαθρα να προστατεύσουν και να αναπτύξουν όλες τις πτυχές της ταυτότητάς τους, ενώ ταυτόχρονα προωθείται η αρμονική ένταξη στην φιλοξενούσα κοινωνία. Στοιχεία δια-πολιτισμικής εκπαίδευσης έχουν εισαχθεί επίσης ως μέθοδος διδασκαλίας στα σχολεία.
Η κα Τελαλιάν είπε επίσης ότι η εκπαίδευση των δημόσιων υπαλλήλων σε θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι πρωταρχικής σημασίας για την αποτροπή των φυλετικών διακρίσεων. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή σχετικά προγράμματα διδασκαλίας σε ολοένα και πιο μεγάλης πολυσυλλεκτικότητας αίθουσες διδασκαλίας.
Επιστρέφοντας στο θέμα των δικαιωμάτων των μεταναστών, η κα Τελαλιάν είπε ότι το νομικό πλαίσιο για την μετανάστευση αναθεωρήθηκε το 2005 προκειμένου να υπερπηδηθούν διοικητικές δυσκολίες. Η βασική προτεραιότητα των αρμόδιων αρχών ήταν η αποτελεσματική, ορθολογική και μη γραφειοκρατική αντιμετώπιση των κυμάτων μετανάστευσης. Έχουν ληφθεί μέτρα για την απλοποίηση των υπαρχουσών διαδικασιών προκειμένου να διευκολυνθούν οι επανενώσεις οικογενειών και να προστατευθούν οι ανήλικοι και άλλες ευπαθείς ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων. Όλα τα πρόσωπα που ευρίσκονται νόμιμα στην Ελλάδα απολαμβάνουν τα ίδια ασφαλιστικά δικαιώματα με τους Έλληνες πολίτες.
Για την παράνομη μετανάστευση, η κα Τελαλιάν είπε ότι θέτει έναν αριθμό σημαντικών προκλήσεων για τη χώρα της. Έχει υπολογιστεί ότι περίπου 150.000 αλλοδαποί εισήλθαν παράνομα στην Ελλάδα μόνο το 2008, σκοπεύοντας κυρίως να προωθηθούν σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Η κατάσταση ήταν πιο τεταμένη στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου οι υπάρχουσες υποδομές υποδοχής δεν ήταν επαρκείς για να αντιμετωπίσουν ένα τόσο μεγάλο αριθμό παράνομων μεταναστών. Αυτό το πρόβλημα μπορεί να λυθεί μόνο με την θέσπιση συγκεκριμένων μέτρων για την κανονική και αποτελεσματική αλληλεγγύη και την θεμιτή κατανομή βαρών ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα περισσότερα από τα προβλήματα όμως προκύπτουν από την μη εφαρμογή των ήδη υφιστάμενων συμφωνιών επανεισδοχής με τις τρίτες χώρες.
Η Ελλάδα περαιτέρω αναγνώρισε ότι οι όροι υποδοχής ή κράτησης των αλλοδαπών που εισέρχονται στην χώρα αντικανονικά θα πρέπει να σέβονται πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια είπε η κα Τελαλιάν. Τα νέα κέντρα φιλοξενίας για τους παράνομους μετανάστες θα σέβονται τα σύγχρονα πρότυπα ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ο στόχος της νέας διαδικασίας ασύλου ήταν να αποκεντρώσει το σύστημα προκειμένου να το καταστήσει πιο αποτελεσματικό και δίκαιο, με πλήρη δικαστική προστασία. Επίσης θα επιταχύνει τη διαδικασία.
Προφορικές ερωτήσεις του Εισηγητή και των Εμπειρογνωμόνων
Ο JOSE LINDGREN ALVES, ο Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής που εκτελεί χρέη Εισηγητή στην Έκθεση για την Ελλάδα, είπε ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει περισσότερο με την απάντηση της Ελλάδας στην ερώτησή του γιατί δεν έχει κυρώσει η Ελλάδα την Σύμβαση – Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων, ενώ την υπέγραψε το 1997. Στην απάντησή της η Ελλάδα είπε ότι η πολυσυλλεκτικότητα των νομικών και κοινωνικοπολιτικών περιστάσεων και οι ιστορικές παραδόσεις που επικρατούν σε κάθε χώρα επιβάλουν την κατά περίπτωση προσέγγιση και όχι την “ετοιματζίδικη” αντιμετώπιση εννοιών και πρακτικών λύσεων. Εάν αυτό ισχύει για την Ευρώπη, σίγουρα ισχύει για όλο τον κόσμο.
Ο κ. Lindgren Alves παρατήρησε ότι οι Μουσουλμάνοι της Θράκης, μια ομάδα περίπου 100.000 ανθρώπων αποτελούμενη από Έλληνες πολίτες Τουρκικής, Πομακικής και Ρομά καταγωγής έχουν θεωρηθεί μειονότητα, ενώ οι Έλληνες Ρομά οι οποίοι υπολογίζονται σε έναν αριθμό περί 300.000 πρόσωπα δεν έχουν θεωρηθεί μειονότητα, αλλά “ευάλωτη ομάδα”. Πέραν αυτών των δύο ομάδων, η έκθεση αναλύει τα στατιστικά μόνο για τους αλλοδαπούς, η μεγαλύτερη ομάδα των οποίων αφορά τους Αλβανούς.
Ο κ. Lindgren Alves είπε ότι δεν νομίζει πως είναι απαραίτητη η επίσημη αναγνώριση μιας “μειονότητας”, ένας όρος ο οποίος δεν χρησιμοποιείται στη Σύμβαση, προκειμένου να προστατευθούν τα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα των μελών των ευάλωτων ομάδων ή κάθε εθνικής μειονότητας. Δεν ήταν απαραίτητο για την θέσπιση ειδικών μέτρων υπέρ τους, όπως έδειξε η Ελληνική υπόθεση.
Όσον αφορά την μόνη αναγνωρισμένη μειονότητα, την Μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, ο κ. Lindgren Alves εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από την άδεια για χρήση του νόμου της Σαρία σε κάθε δικαστική υπόθεση που δεν είναι αντίθετη στους γενικούς νόμου της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Ερχόμενος στο θέμα των παιδιών των Μουσουλμάνων προσφύγων από διάφορες περιοχές, ο κ. Lindgren Alves αναρωτήθηκε εάν αυτοί αντιμετωπίζονται ως Έλληνες πολίτες ή εάν θα παραμείνουν πάντοτε αλλοδαποί. Πώς αποκτά ένα παιδί αλλοδαπών γονέων την ιθαγένεια μιας χώρας με το σύστημα του “δικαίου του αίματος”; Στην περίπτωση που έχουν γίνει αποδεκτοί ως πολίτες, θα θεωρούνται και πάλι μέλη της Μουσουλμανικής μειονότητας;
Ερχόμενος στο ζήτημα αυτών που επιμένουν για μια Σλαβική Μακεδονική μειονότητα, ο κ. Lindgren Alves είπε ότι το πιο σημαντικό είναι να διασφαλιστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικώς, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της διαλέκτου ή μητρικής γλώσσας τους, όπως για κάθε άλλη ομάδα. Η μη αναγνώριση της ομάδας ως μειονότητας δεν αποκλείει μια τέτοια ομάδα από την απόλαυση των δικαιωμάτων της. Έχει δείξει ενδιαφέρον για το ότι ακόμη κι ένα πολιτικό κόμμα που προωθεί τα αιτήματα των Σλάβων Μακεδόνων έχει γίνει αποδεκτό και συμμετέχει ελεύθερα στις κοινοβουλευτικές εκλογές.
Ο κ. Lindgren Alves σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει καταστεί χώρα προορισμού θυμάτων εμπορίας ανθρώπων. Σημαίνει άραγε αυτό ότι η Ελλάδα έγινε τόπος προορισμού για παράνομους μετανάστες σε αναζήτηση εργασίας ή εν δυνάμει εκδιδόμενους στην τουριστική βιομηχανία; Αυτή ήταν η υφέρπουσα αιτία;
Ο κ. Lindgren Alves ήταν επίσης ευτυχής μαθαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει οργανωμένο κίνημα Νεο-ναζί, αλλά αναρωτήθηκε εάν η Ελλάδα έχει απαγορεύσει κάποια οργάνωση ή ομάδα, συμπεριλαμβανομένων ομάδων Νεο-ναζί, καθώς αυτοί φαίνεται ότι είναι πολύ δραστήριοι και εξαπλώνονται στην Ευρώπη. Ο αντισημιτισμός και άλλες εκδηλώσεις που θυμίζουν το καθεστώς των Ναζί φαίνεται ότι είναι μάλλον συχνά σε ανεπίσημες Ελληνικές εκδόσεις και δηλώσεις δημόσιων προσώπων. Ελπίζει ότι η Κυβέρνηση θα τηρήσει την ίδια ορθή στάση για να αντιμετωπίσει αυτές τις τάσεις.
Άλλοι Εμπειρογνώμονες της Επιτροπής έθεσαν ερωτήσεις και ζήτησαν περαιτέρω πληροφορίες για ζητήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την θετική εξέλιξη της εισαγωγής ενός μίνιμουμ ποσοστού 0,5% Μουσουλμάνων φοιτητών στα πανεπιστήμια. Για τα στεγαστικά δάνεια των 60.000 Ευρώ, ένας Εμπειρογνώμονας εντυπωσιάστηκε από το ποσό και αναρωτήθηκε μήπως ήταν τυπογραφικό λάθος. Τι συμβαίνει με άλλες κοινότητες, έχουν επίσης δικαίωμα σε στεγαστικά δάνεια;
Ένας άλλος Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής είπε ότι θα έπρεπε κανείς να δώσει προσοχή όταν θεωρεί Τούρκους τους Μουσουλμάνους, καθώς υπάρχουν Τούρκοι που δεν είναι Μουσουλμάνοι και Μουσουλμάνοι που δεν είναι Τούρκοι. Καθώς οι Μουσουλμάνοι έχουν πολλές γλώσσες, ποια είναι η γλώσσα των Μουσουλμάνων στην Ελλάδας; Όταν η Έκθεση αναφέρεται σε Μουσουλμάνους, αναφέρεται στην φυλή ή το θρήσκευμα; Περαιτέρω, ποια είναι η θρησκεία των Ρομά;
Η Συνθήκη της Λωζάννης εφαρμόζεται μόνο σε θρησκευτικές κοινότητες; Η ομάδα των Ρομά θεωρείται εθνική ομάδα; Οι Ρομά είναι ευάλωτη ομάδα λόγω της εθνότητάς της;
Ένας Εμπειρογνώμονας παρατήρησε ότι η ομάδα που ομιλεί την Σλαβική γλώσσα στην χώρα, δεν χρειάζεται να θεωρούνται Μακεδόνες, εάν αυτό οδηγεί σε σύγχυση για το όνομα, αλλά και πάλι χρησιμοποιούν μια Σλάβικη γλώσσα, την οποία δεν εφηύραν και πρέπει να έχουν το δικαίωμα να την χρησιμοποιούν. Επίσης, τα πολιτικά κόμματα δεν πρέπει να διαχωρίζονται με βάση τις εθνότητες, καθώς αυτό θα μπορούσε να θίξει την ενότητα του Κράτους. Περαιτέρω, κατά τη γνώμη του ήταν πιο σημαντικό να μάθουμε εάν μια μειονότητα έχει δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα της παρά εάν έχει το δικαίωμα να ιδρύσει πολιτικό κόμμα.
Γιατί το Ελληνικό Κράτος διορίζει τον Μουφτή; Αυτός ήταν πνευματικός ηγέτης και όχι δάσκαλος, όπως οι Ιμάμηδες, και οι Μουσουλμάνοι θα έπρεπε να εκλέγουν τον ηγέτη τους. Αυτό θα ήταν αντίθετο στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι ένα κοσμικό κράτος.
Ένας Εμπειρογνώμονας ρώτησε πώς αντιμετωπίζει η αστυνομία τους ασυνόδευτους ανήλικους μετανάστες. Παρατήρησε ότι υπήρχαν πολλές αναφορές για παραβιάσεις της αστυνομίας σε θέματα συλλήψεων παιδιών μεταναστών στην Ελλάδα από το Αφγανιστάν.
Ένας Εμπειρογνώμονας είπε ότι η έκθεση σημειώνει ότι δεν υπάρχουν οργανωμένες Νεο-ναζιστικές ομάδες στην Ελλάδα και αναρωτήθηκε εάν υπάρχουν μη οργανωμένες Νεο-ναζιστικές ομάδες στην Ελλάδα. Περαιτέρω, τι διαφοροποιεί μια οργανωμένη από μια μη οργανωμένη ομάδα;
Ένας άλλος Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής αναρωτήθηκε εάν υπάρχει Αλβανική εθνική μειονότητα στην Ελλάδα. Όλες οι χώρες που συνορεύουν με την Ελλάδα αναγνωρίζουν έως δέκα μειονότητες διαφορετικών μεγεθών, ενώ η Ελλάδα αναγνωρίζει μόνο μία. Κάποιος θα μπορούσε να μην παραμείνει στο έτος 1923, την χρονιά της Συνθήκης της Λωζάννης.
Πως εξηγεί η αντιπροσωπεία το γεγονός ότι υπάρχει ένας πολύ μικρός αριθμός ποινικών διώξεων για διακρίσεις; Ο Εμπειρογνώμονας παρατηρεί ότι ο μικρός αριθμός δεν είναι αναγκαστικά θετικό σημάδι. Ποια ήταν η συμβολή της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στον αγώνα κατά των διακρίσεων;
Απαντήσεις της Αντιπροσωπείας στις Προφορικές Ερωτήσεις
Απαντώντας στις ανησυχίες που εκφράστηκαν από Εμπειρογνώμονες της Επιτροπής όσον αφορά τον ειδικό αντιρατσιστικό νόμο του 1979 και τον λόγο για τον οποίον τα Ελληνικά Δικαστήρια είναι πολύ επιφυλακτικά στον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης, η Αντιπροσωπεία είπε ότι αυτό συνδέεται με την Ελληνική ιστορία και τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της εποχής του καθεστώτος της στρατιωτικής χούντας στην Ελλάδα, από το 1967 έως το 1974. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπήρξε εκτεταμένη λογοκρισία και απαγορεύσεις στην κυκλοφορία βιβλίων, στα μέσα ενημέρωσης και στους εκδότες. Αυτό το παρελθόν δημιούργησε συγκεκριμένες ευαισθησίες σχετικά με την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης.
Όσον αφορά τον ρατσισμό στην Ελληνική κοινωνία, η αντιπροσωπεία είπε ότι μέχρι πρόσφατα, η Ελληνική κοινωνία ήταν σχετικά ομογενής και ότι ο ρατσισμός ήταν σχεδόν ανύπαρκτος. Μόνο πρόσφατα η κατάσταση έχει αρχίσει να μεταβάλλεται, με την άφιξη άλλων κοινοτήτων. Η Ελληνική κοινωνία δεν είναι βέβαια αμόλυντη από δεξιές ιδεολογίες και, όπως σε κάθε χώρα, έπρεπε να παραμείνει σε επιφυλακή. Πάντως, τα τελευταία ρατσιστικά κρούσματα στην Ελλάδα δεν αντανακλούν ένα οργανωμένο ρατσιστικό κίνημα. Περαιτέρω, το Ολοκαύτωμα διδάσκεται στα δημόσια σχολεία προκειμένου να προωθηθεί ο σεβασμός και η ανεκτικότητα για τους άλλους.
Όσον αφορά την εμπειρία του νόμου του 2005 που αφορά την προστασία των θυμάτων των διακρίσεων, την οποία έχει αποκομίσει, μεταξύ άλλων, το Γραφείο του Συνηγόρου του πολίτη, η αντιπροσωπεία είπε ότι ο νόμος δεν έχει γνωρίσει την πλήρη δυναμική του ακόμη. Οι αναφορές που λαμβάνει ο Συνήγορος περιορίζονται κατά κύριο λόγο στον δημόσιο τομέα και θα πρέπει να γίνουν νέες προσπάθειες για να ενημερωθεί ευρύτερα το κοινό.
Όσον αφορά το θέμα της Μουσουλμανικής κοινότητας στην Θράκη, η αντιπροσωπεία είπε ότι ο θρησκευτικός χαρακτήρας αυτής της κοινότητας έχει αναγνωριστεί ρητά στην Συνθήκη της Λωζάννης. Η Ελλάδα δεν αρνείται ότι αυτή η κοινότητα περιέχει διαφορετικές υπο-ομάδες με βάση τη φυλή. Η Ελλάδα γνωρίζει ότι υπάρχουν τρεις διαφορετικές ομάδες σε αυτή την κοινότητα: Τουρκική, Πομακική και Ρομά.
Η Διμερής Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 για την ανταλλαγή των πληθυσμών ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία δεν αναφερόταν σε “Τουρκική” μειονότητα της Θράκης, αλλά σε “Μουσουλμανική”. Αυτό σήμαινε ότι ακόμη και τότε τα κριτήρια της αναγνώρισης ήταν θρησκευτικά.
Και οι τρεις υπο-ομάδες της Μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης ήταν ελεύθερες να εκφράσουν τον πολιτισμό και την ταυτότητά τους και να μιλούν ελεύθερα τη γλώσσα τους. Η Συνθήκη της Λωζάννης μιλά μόνο για Τουρκική γλώσσα, αλλά οι Πομάκοι μιλούν μια άλλη γλώσσα. Έχουν γίνει προσπάθειες για την υποβοήθηση της διδασκαλίας αυτής της γλώσσας. Όμως, άλλοι εντός της Μουσουλμανικής μειονότητας δεν επιθυμούν οι Πομάκοι να μιλούν τη γλώσσα τους.
Όσον αφορά τον αυτοπροσδιορισμό, η αντιπροσωπεία είπε ότι δεν πρόκειται για μια αόριστη αρχή. Το Άρθρο 3 της Συνθήκης – Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων αναφέρει με σαφήνεια τι ορίζεται ως αυτοπροσδιορισμός. Είναι όταν ένα άτομο έχει επιλέξει να το αντιμετωπίζουν ως μέλος μιας συγκεκριμένης κοινότητας. Αλλά θα πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένα αντικειμενικά και υποκειμενικά κριτήρια προκειμένου να ασκείται το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό. Στην περίπτωση των Μουσουλμάνων της Θράκης ήταν η γλώσσα, η θρησκεία και ο πολιτισμός και δεν θα μπορούσε όλη αυτή η κοινότητα να αναγνωριστεί μόνο ως Τουρκική μειονότητα, καθώς δεν επρόκειτο για κάτι τέτοιο.
Η αντιπροσωπεία σημείωσε ότι δεν ήταν η Ελληνική Κυβέρνηση που προσπάθησε να επιβάλει μια ταυτότητα, αλλά το πλειοψηφικό στοιχείο της μειονότητας που προσπάθησε να επιβάλει την ταυτότητά του. Επρόκειτο για μια πιο υγιή διαδικασία και κανείς δεν θα μπορούσε να μιλήσει για εξωτερική επέμβαση.
Για το ζήτημα του διορισμού του Μουφτή, η αντιπροσωπεία είπε ότι ήταν αλήθεια πως είναι οι θρησκευτικοί και πνευματικοί ηγέτες της Μουσουλμανικής μειονότητας και ότι τους διορίζει η Ελληνική Κυβέρνηση. Αλλά οι Μουφτήδες είναι κάτι περισσότερο από αυτό κι επίσης έχουν κι άλλες αρμοδιότητες, όπως τους γάμους, τα διαζύγια και δικαστικές αρμοδιότητες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τους διορίζει το Ελληνικό Κράτος. Ο διορισμός των Μουφτήδων από το Ελληνικό Κράτος γίνεται με έναν πολύ διαφανή τρόπο και υπό την εποπτεία εγνωσμένου κύρους προσωπικοτήτων των Μουσουλμάνων. Δεν γίνεται αυθαίρετα.
Πάντως, κάποιοι κύκλοι της μειονότητας έχουν εκλέξει τους δικούς τους Μουφτήδες, παραβιάζοντας τον Ελληνικό νόμο. Αυτή η εκλογή έλαβε χώρα μεταξύ πολύ λίγων μελών της κοινότητας και δεν επετράπη σε γυναίκες να πάρουν μέρος στη διαδικασία. Έτσι υπάρχουν τώρα νόμιμοι και παράνομα εκλεγμένοι Μουφτήδες. Αυτό έχει προκαλέσει μερικές εντάσεις σε αυτό το μέρος της χώρας και οι Ελληνικές αρχές εξετάζουν με προσοχή την έξοδο από αυτή την κατάσταση, είπε η αντιπροσωπεία.
Ως προς την απόφαση των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, με την οποία κρίθηκε ότι η Ελλάδα παραβίασε τη θρησκευτική ελευθερία, η αντιπροσωπεία είπε ότι αυτό δεν αφορούσε τον διορισμό του Μουφτή, αλλά την δίωξη και την καταδίκη σε φυλάκιση του νόμιμα εκλεγμένου Μουφτή που είχε υπογράψει και αποστείλει μηνύματα εις το όνομα του παράνομα εκλεγμένου Μουφτή.
Η αντιπροσωπεία είπε ότι οι Μουφτήδες εφαρμόζουν το νόμο της Σαρία. Η επιλογή ανάμεσα στο νόμο της Σαρία ή το ελληνικό αστικό δίκαιο γίνεται ελεύθερα από τα μέλη της Μουσουλμανικής κοινότητας. Στην περίπτωση που επιλέξουν τον Μουφτή, η εφαρμογή του νόμου της Σαρία γίνεται μόνον στην έκταση που προβλέπεται από το Ελληνικό δίκαιο και στο μέτρο που δεν είναι αντίθετο σε αυτό. Πρακτικές όπως η πολυγαμία δεν επιτρέπονται.
Για τους λεγόμενους Σλάβους “Μακεδόνες” η αντιπροσωπεία είπε ότι η περίπτωση αυτή δεν αφορά τον αυτοπροσδιορισμό, καθώς αυτή η ομάδα δεν βασίζει τον καθορισμό της σε αντικειμενικά κριτήρια. Το προσδιοριστικό “Σλάβος” δεν χρησιμοποιείται. Το μόνο προσδιοριστικό που χρησιμοποιείται από αυτή την κοινότητα είναι το “Μακεδονικός”. Το πρόβλημα είναι ότι ο όρος “Μακεδόνας” χρησιμοποιείται ήδη από χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα. Μέχρι πρόσφατα αυτή η ομάδα των “Σλάβων Μακεδόνων” ήταν εντελώς άγνωστη, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλη την περιοχή των Βαλκανίων.
Η αντιπροσωπεία είπε ότι οι “Σλάβοι Μακεδόνες” δεν αποτρέπονται πάντως από το να μιλούν το γλωσσικό τους ιδίωμα ή από το να δηλώνουν ότι είναι μέλη μιας συγκεκριμένης ομάδας. Το γεγονός ότι το Ελληνικό Κράτος δεν τους έχει αναγνωρίσει επίσημα δεν σημαίνει ότι αυτή η κοινότητα δεν απολαμβάνει πλήρως τα δικαιώματά της και ότι τα μέλη της δεν γίνονται πλήρως σεβαστά από το Ελληνικό Κράτος.
H αντιπροσωπεία υπογράμμισε ότι υπάρχει η λαμπρότητα του ονόματος των Ελλήνων Μακεδόνων και είπε ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμη πάρει απάντηση εάν το Κράτος δεν πρέπει να σέβεται την πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά των Ελλήνων Μακεδόνων. Αυτό δεν έχει σχέση με την άρνηση της ύπαρξης μιας μειονοτικής ομάδας, αλλά με την άρνηση ενός ονόματος το οποίο ήδη υπήρχε εδώ και πολύ καιρό.
Ως προς το ερώτημα του εάν τα παιδιά των Μουσουλμάνων μεταναστών αντιμετωπίζονται ως αλλοδαποί ή ως μέλη της Μουσουλμανικής μειονότητας, η αντιπροσωπεία είπε ότι αντιμετωπίζονται ως αλλοδαποί. Ως προς τα παιδιά των Ρομά, η αντιπροσωπεία είπε ότι κατά το σχολικό έτος 2008-2009 περί τα 11.000 παιδιά Ρομά έχουν εγγραφεί στην στοιχειώδη εκπαίδευση και υπήρχαν περί τις 1.600 περιπτώσεις εγκατάλειψης.
H γλώσσα των Ρομά είναι πολύ δύσκολη και είναι δύσκολο να παραχθεί εκπαιδευτικό υλικό σε αυτή τη γλώσσα. Έτσι η Κυβέρνηση θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει ενδιάμεσους ως συνοδούς των παιδιών Ρομά στους παιδικούς σταθμούς και τα δημοτικά σχολεία, οι οποίοι θα μεταφράζουν την εκπαιδευτική διαδικασία.
Όσον αφορά την μετανάστευση, η αντιπροσωπεία είπε ότι σχεδιάζονται αρκετά νέα κέντρα υποδοχής. Ένα κέντρο ειδικά σχεδιασμένο για ανήλικους όπου θα τους παρέχεται ειδική εκπαίδευση όπως και παιδική χαρά και βιβλιοθήκη και αίθουσες εκπαίδευσης. Προετοιμάζεται επίσης πρόσθετο μέτρο κοινωνικής ένταξης των νομίμων μεταναστών.
Ένα σύγχρονο Ευρωπαϊκό Κράτος πρέπει να διαχειρίζεται το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης και της παράνομης εισδοχής με νέους τρόπους, λέει η αντιπροσωπεία. Περίπου 146.000 μετανάστες εισήλθαν παράνομα στη χώρα τον προηγούμενο χρόνο και 11.000 από αυτούς ήταν ανήλικοι, εκ των οποίων οι 1000 ήταν κορίτσια. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι τυγχάνουν ιδιαίτερα ευαίσθητης μεταχείρισης.
Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που είχαν υποβάλλει αιτήσεις για άσυλο συνέχισαν να τελούν υπό την κρατική προστασία και οι αρχές διασφάλισαν ότι η ανάγκη τους για στέγαση θα καλυφθεί με την αναζήτηση συγγενών στην χώρα ή με τη χρήση εγκαταστάσεων για την προστασία τους από την εμπορία ανθρώπων ή κάθε είδους εκμετάλλευση. Το ατομικό συμφέρον κάθε ανήλικου ελήφθη υπόψη. Όταν οι ανήλικοι κρατούνται σε κέντρα κράτησης, αυτό γίνεται χωριστά από άλλους κρατούμενους μέχρι την έκδοση της δικαστικής αναγνώρισης.
Όσον αφορά τις κατηγορίες κατά των αστυνομικών για κακή μεταχείριση παιδιών που είναι παράνομοι μετανάστες, η αντιπροσωπεία λέει ότι αυτές οι υποθέσεις εξετάζονται εις βάθος, αλλά κάθε καθυστέρηση στην έρευνα δημιουργεί την εντύπωση ότι το Κράτος καλύπτει τους αστυνομικούς. Αυτές οι καθυστερήσεις σχετίζονται με την έρευνα. Κάθε παράνομη, ανάρμοστη ή αντικανονική συμπεριφορά αστυνομικού θα πρέπει να εξετάζεται. Στις περιπτώσεις που αναφέρουν οι Εμπειρογνώμονες, δεν υπήρχε ξενοφοβικό ή ρατσιστικό κίνητρο στις πράξεις που τέλεσαν οι αστυνομικοί.
Όσον αφορά τους Αλβανούς που ζουν στην Ελλάδα, η αντιπροσωπεία είπε ότι αυτοί οι Αλβανοί δεν θεωρούνται μέρος μειονότητας, αλλά ήταν μετανάστες εργάτες με πλήρη απόλαυση των δικαιωμάτων τους.
Ενώ οι γειτονικές χώρες αναγνωρίζουν δεκάδες μειονοτήτων, όπως σημειώθηκε από τους Εμπειρογνώμονες, η αντιπροσωπεία είπε ότι οι μειονότητες δεν έχουν να κάνουν με τον αριθμό αλλά με τα πραγματικά κριτήρια. Δεν υπάρχουν άλλες τέτοιες ομάδες στην Ελλάδα. Επίσης, οι Αλβανοί δεν ζήτησαν την αναγνώρισή τους ως μειονότητας. Είναι πλήρως ενταγμένοι στον ιστό της χώρας. Δεν υπάρχει θέμα αναγνώρισής τους ως μειονότητας με την τεχνική ή νομική έννοια.
Για την αναγνώριση των παιδιών των αλλοδαπών, η αντιπροσωπεία είπε ότι όσοι επιθυμούν να γίνουν Έλληνες πρέπει να ακολουθήσουν μια διαδικασία προσαρμογής. Το θρήσκευμα δεν αποτελεί προϋπόθεση για την απόκτηση της Ελληνικής εθνικότητας. Τα παιδιά που γεννιούνται στην Ελλάδα και έχουν παραμείνει με την οικογένειά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα και που πηγαίνουν στο δημοτικό σχολείο έχουν το δικαίωμα να κάνουν αίτηση για άδεια μακροχρόνιας διαμονής.
Όσον αφορά τους τόπους λατρείας των Μουσουλμάνων έξω από τη Θράκη, η αντιπροσωπεία είπε ότι υπάρχει ένας νόμος που προβλέπει την κατασκευή τεμένους με κρατικά χρήματα στην Αθήνα. Η κατασκευή του έχει ήδη ξεκινήσει. Το Κράτος είναι σε πλήρη επίγνωση της ανάγκης δημιουργίας τέτοιου είδους χώρων για τους Μουσουλμάνους που έρχονται στην Ελλάδα, ως μετανάστες εργάτες. Σε ένα άλλο ζήτημα, το οποίο αφορά τα μουσουλμανικά κοιμητήρια, η αντιπροσωπεία είπε ότι το κράτος αναγνωρίζει πλήρως την ανάγκη των Μουσουλμάνων για δικά τους κοιμητήρια. Σήμερα οι Μουσουλμάνοι πρέπει να πάνε στην Θράκη ή εκτός της χώρας για να θάψουν τους νεκρούς τους. Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει επίσης δωρίσει γη στην Μουσουλμανική κοινότητα για την κατασκευή κοιμητηρίου, αλλά υπάρχουν ακόμη τεχνικά θέματα που εμποδίζουν την κατασκευή, τα οποία θα πρέπει να διευθετηθούν σύντομα.
Περαιτέρω προφορικές ερωτήσεις από τους Εμπειρογνώμονες
Ο Jose Lindgren Alves, ο Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής που ήταν Εισηγητής για την έκθεση της Ελλάδας , είπε ότι για το ζήτημα των λεγόμενων “Σλάβων Μακεδόνων”, δεν ήξερε ότι αρνούνται τη Σλαβική καταγωγή τους, μολονότι ο ίδιος ήταν πρεσβευτής στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αναρωτιέται εάν θα μπορούσε να αλλάξει κάτι εάν αυτή η κοινότητα αναγνώριζε τον “Σλαβομακεδονικό” πολιτισμό της.
Απαντήσεις από την αντιπροσωπεία
Απαντώντας στην ερώτηση, η αντιπροσωπεία είπε ότι δεν είναι σε θέση να απαντήσουν σε υποθετικά ερωτήματα. Πρόσφατα, η Ελλάδα είπε ότι οι “Σλάβοι Μακεδόνες” θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν ένα προσδιοριστικό για τον καθορισμό της καταγωγής τους. Για ποιο λόγο χρησιμοποιούν σταθερά το όνομα “Μακεδόνες”, το οποίο ήδη προσδιορίζει 2,5 εκατομμύρια Μακεδόνες με την πολιτιστική έννοια; Ακόμη και οι πρώην ηγέτες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας έχουν παραδεχθεί τη σλαβική καταγωγή τους. Το ζήτημα αυτό έχει δημιουργηθεί μόνον τα τελευταία χρόνια. Όλοι στα Βαλκάνια γνωρίζουν πολύ καλά τις μειονότητες που βρίσκονται στα Βαλκάνια, καθώς το θέμα των μειονοτήτων στα Βαλκάνια έχει δημιουργήσει πολλές εντάσεις στην περιοχή. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ακούσαμε για “Μακεδονική” ομάδα στην περιοχή. Είναι ένα ζήτημα αξιοπρέπειας του ονόματος “Μακεδόνας”.
Η διαφορά δημιούργησε ένταση με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και ακόμη και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είπε ότι υπάρχει διαφορά στο όνομα. Αυτή η κατάσταση πρέπει να επιλυθεί. Με το Ψήφισμα 1845 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το Συμβούλιο ζήτησε από τα δύο μέρη να διευθετήσουν το ζήτημα υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Αυτό με σαφήνεια έδειξε ότι το ζήτημα του ονόματος είχε πολλές ιστορικές και πολιτικές επιπτώσεις. Δεν ήταν ένα θέμα ειδικής άρνησης, αλλά ο κίνδυνος της δημιουργίας έντασης μεταξύ των ταυτοτήτων στα Βαλκάνια.
Άλλες ερωτήσεις από τους Εμπειρογνώμονες
Ένας Εμπειρογνώμονας είπε ότι άλλες χώρες είχαν καθιερώσει ένα αλφάβητο για τους Ρομά στην Κυριλλική και ότι Έλληνες Εμπειρογνώμονες θα μπορούσαν να το κάνουν επίσης. Ποιος είναι ο αριθμός των Ελλήνων πολιτών Αλβανικής καταγωγής; Μπορούν να μάθουν την γλώσσα τους στα Ελληνικά σχολεία; Εάν ένας Πομάκος ή Τούρκος Μουσουλμάνος μετακινηθεί από τη Θράκη στην Αθήνα θα μπορεί να σπουδάσει στην γλώσσα του/της; Ένας Εμπειρογνώμονας παρατήρησε επίσης ότι είναι κάπως αδύναμος ισχυρισμός η επίκληση του φόβου από τα δικαστήρια του περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης, ως τον μόνο λόγο για τον οποίο δεν υπάρχουν περισσότερες υποθέσεις για ξενοφοβικές ή ρατσιστικές πράξεις.
Για το διορισμό των Μουφτήδων, ένας Εμπειρογνώμονας αναλογίστηκε για ποιο λόγο ένας Χριστιανός υπουργός πρέπει να διορίζει έναν Μουσουλμάνο θρησκευτικό ηγέτη. Για τα ασυνόδευτα ανήλικα, ένας Εμπειρογνώμονας αναρωτήθηκε εάν η αστυνομία είναι επίσης ευαισθητοποιημένη και εκπαιδευμένη να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει και πως να φέρεται στους ανήλικους. Δεν επαρκεί να υπάρχουν κανόνες σε ένα βιβλίο.
Προκαταρκτικές Καταληκτικές Παρατηρήσεις
Στις αρχικές καταληκτικές παρατηρήσεις, ο Jose Lindgren Alves, Εμπειρογνώμονας της Επιτροπής που εκτελεί χρέη Εισηγητή για την Ελλάδα, ευχαρίστησε την Ελληνική αντιπροσωπεία για τις σοβαρές απαντήσεις της. Τα ουσιώδη συμπεράσματά του για την όλη συζήτηση ήταν θετικά. Θεωρεί ότι οι απαντήσεις που δόθηκαν σήμερα ήταν αναλυτικές και ειλικρινείς και σχεδόν 100% ικανοποιητικές. Ωστόσο, δεν μπορεί να διαβεβαιώσει ότι οι συνάδελφοί του δεν θα έχουν αμφιβολίες και ότι η Επιτροπή δεν θα εκδώσει τις συστάσεις της με διαφορετικό περιεχόμενο.
Ο κ. Lindgren Alves είπε ότι οι μεταρρυθμίσεις που γίνονται από την Κυβέρνηση, ιδίως για τους Ρομά, τους Μουσουλμάνους και τους μετανάστες είναι πολύ θετικές. Οι περισσότερες επικρίσεις των συναδέλφων του αφορούν την αναγνώριση των μειονοτήτων, η οποία σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό δίκαιο συνδέεται με αρκετά ζητήματα ποσοστώσεων και τις επιτρεπόμενες θέσεις στο Κράτος. Εάν δεν ήταν αυτός ο λόγος για τον οποίο οι συνάδελφοί του έθεσαν αυτές τις ερωτήσεις, δεν ξέρει γιατί αφιέρωσαν τόσο χρόνο στη συζήτηση ονομάτων. Λαμβάνοντας υπόψη το παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών είπε ότι χρησιμοποιούν την λέξη “μειονότητες” μόνο για γηγενείς ανθρώπους. Στην χώρα του, τη Βραζιλία, χρησιμοποιούν τη λέξη “μειονότητες” για τους ομοφυλόφιλους και τους ανάπηρους.
Γι’ αυτόν, το κύριο θέμα ήταν ότι δεν υπάρχουν ομοιογενείς λαοί, όπως δεν υπάρχει και 100% αυθεντικός πολιτισμός. Η “επιμειξία” (η πολιτισμική όσμωση της κοινωνίας) είναι ένας τρόπος διεξόδου από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σήμερα με μεγάλες κοινότητες που ζουν παράλληλα, είπε ο κ. Lindgren Alves.
